مطالعات فقه سیاست

مطالعات فقه سیاست

بررسی فقهی «وجوب وفا» در معاهدات بین المللی

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسنده
مدرس سطوح عالی حوزه علمیه قم
چکیده
در دوران معاصر، دولت‌های مسلمان نیز همچون دیگر دولت‌ها، به مقتضای نیازهای خود در اداره امور کشور، تلاش می‌کنند دامنه ارتباطات بین‌المللی خود را گسترش داده و وارد معاهدات بین‌المللی شوند. از این رو، بررسی و تأمل فقهی درباره «وجوب وفای به معاهدات بین‌المللی» ضرورت می‌یابد. اگرچه موضوع «وجوب وفا» به معاهده هم در روابط میان افراد و هم در روابط بین‌الملل از دو جنبه فقهی و حقوقی مورد بررسی قرار گرفته است، اما اغلب تحقیقات فقهی در خصوص معاهدات بین‌المللی، دور از روش اجتهادی بوده و با مفروض انگاشتن برخی ادله، قاعده «لزوم قراردادها» را بنیان نهاده‌اند.
مقاله حاضر، با روش اجتهادی و مبتنی بر ادله فقهی ـ پس از بیان موضوع‌شناسی حقوقی معاهدات بین‌المللی و اثبات لزوم آنها از منظر حقوق بین‌الملل ـ لزوم آنها را از منظر شرع مقدس نیز اثبات می‌نماید. اگرچه برای اثبات این موضوع، پنج دلیل ـ آیه «أوفوا بالعقود»، آیه «أوفوا بالعهد»، آیات ابتدایی سوره مبارکه توبه، عمومات وفای به عهد و عهد مالک اشتر ـ مورد بحث قرار گرفته است، لیکن در نهایت تنها عمومات وفای به عهد و عهد مالک اشتر به عنوان مستند وجوب فقهی وفای به معاهدات بین‌المللی مورد پذیرش قرار می‌گیرند.
کلیدواژه‌ها
موضوعات