دانش پژوه سطح چهار رشته فقه الحکومة مجتمع علمی پژوهشی ائمه اطهارعلیهمالسلام
چکیده
بحث از مشروعیّت و حقّانیت حکومت همیشه یکی از مهمترین مسائل عرصه سیاست بوده است. جایگاه نقش مردم نسبت به مشروعیت یا مقبولیّت حکومت اسلامی در سدهی أخیر و بعد از عصر مشروطه -خصوصاً بعد از انقلاب اسلامی ایران- اهمیت بسزایی در بین نظریهپردازان و فقهاء پیدا کرده است. برونداد توجه به مسأله مشروعیت سیاسی سه دیدگاه عمده؛ «مشروعیت الهی» و «مشروعیّت الهی-مردمی و فقیه منتخب» و «مشروعیّت الهی-مردمی و فرد منتخب» بوده است. از میان این سه نظریه، مشهور بر دیدگاه اول تأکید دارد. از جمله فقهای معاصر که به این بحث پرداخته، حضرت آیت الله سبحانیدامظلّه میباشد. ظاهر برخی عبارات ایشان این انگاره را به وجود میآورد که نظر ایشان مخالف نظر مشهور -یعنی مشروعیت الهی- میباشد. لذا تبیین دیدگاه ایشان در مسأله مشروعیت حکومت، مطمحنظر این مقاله واقع شده است. پژوهش پیش رو با روش توصیفی-تحلیلی، به تبیین و تحلیل دیدگاه حضرت آیت الله سبحانیدامظلّه در مسأله مشروعیّت حکومت اسلامی پرداخته نشان میدهد که انگاره پیشگفته ناصواب بوده و ایشان همانند مشهور فقیهان شیعه قائل به دیدگاه انتصاب و «مشروعیّت الهی» است. بنابراین حمل عبارات و سخنان ایشان بر دیدگاه «مشروعیّت الهی-مردمی» ناصواب است.
