مطالعات فقه سیاست

مطالعات فقه سیاست

واکاوی لزوم تمایز جنسیتی در تصدی منصب سیاسی (امکان سنجیِ وجود مقتضی و مانع)

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسنده
استادیار مؤسسه امام خمینی رضوان الله علیه
چکیده
مقاله حاضر نقش جنسیت را به‌عنوان ملاک و معیار تصدی منصب حکومتی مطمح­نظر قرار داده، این پرسش را مطرح نموده است که چه تمایزی در جواز تصدی منصب حکومتی میان جنسیت زنانه و مردانه وجود دارد؟ به عبارت دیگر وجه اینکه در برخی از مناصب حکومتی جنسیت مردانه شرط شده چیست و اعتبار مستندات آن تا کجاست؟ روشن است که اگر ممنوعیت تصدی­گری برای زنان به جهت عدم وجود مقتضی -عدم جعل تکلیف- باشد، این ممنوعیت حکم اولی خواهد بود. بنابراین آنچه به عنوان مانع ذکر شده است صرفا از باب تأکید حکم خواهد بود. اما اگر حرمت تصدی گری برای زنان به جهت وجود مانع باشد، ممنوعیت تصدی­گری، حکمی ثانوی خواهد بود. در نتیجه با رفع موانع -به عنوان مثال اختلاط جنسیتی-، حکم حرمت منتفی و تصدی­گری جایز خواهد بود.
این مقاله با ارزیابی مستندات عقلی و نقلی و به روش تحلیلی -اجتهادی، ضمن اینکه بر اعتبار جنسیت در تصدی منصب حکومتی تأکید می­ورزد، نشان می­دهد که ادعای مانعیت اختلاط جنسیتی برای عدم جواز تصدی­گری، وافی به مقصود نیست. بلکه شرطیت جنسیت مردانه برای جواز تصدی منصب سیاسی به جهت آن است که گستره تشریعِ تصدی منصب مشترک بین زن و مرد نیست. بنابراین در آن دسته از مناصب سیاسی که متضمن نوعی ولایت عمومی _ و نه محدود به امور زنان _است، جنسیت مردانه شرط جواز خواهد بود.
کلیدواژه‌ها
موضوعات