1
عضو هیئت علمی و دانشیار گروه علوم سیاسی موسسه آموزشی و پژوهشی امام خمینی(ره)
2
دانشآموخته دکترای قرآن و علوم سیاسی جامعه المصطفی العالمیه(
چکیده
آزادی سیاسی در میان اندیشوران اسلامی همواره از جنبههای نظری و عملی، و نیز از نظر چگونگی، چرایی و چیستی، با چالشهای فکری فراوانی مواجه بوده است. به طور کلی، دیدگاه اصیل در این زمینه را باید از منبع اصلی دین، یعنی قرآن کریم، استنباط و استخراج نمود. قرآن آزادی سیاسی را برای شهروندان نظام سیاسی دینی به رسمیت میشناسد و آن را به معنای رهایی و نبود موانع بیرونی (طاغوتیان و ستمگران) به منظور تشکیل جامعهای خداباور و فضیلتمدار معرفی میکند. این پژوهش با بهرهگیری از منابع کتابخانهای، گردآوری دادههای وحیانی و تکنگارهها تفسیری، در پیِ پاسخ به این پرسش است که «راهکارهای تحقق و گسترش آزادی سیاسی در قرآن کدامند؟». یافتههای علمی پژوهش که با روش توصیفی-تحلیلی به دست آمده، نشان میدهد که راهکارهای تحقق و گسترش آزادی سیاسی از منظر قرآن، «مشارکت، مشورت، نظارت و نصیحت سیاسی» است. آگاهی از این راهکارها و سازوکارها میتواند با تشکیل شبکهای منسجم از مفاهیم قرآنی، درکی عمیقتر و فهمی روشنتر از آزادی سیاسی و راهکارهای تحقق و گسترش آن در جامعه از منظر قرآن را ارائه دهد.