مطالعات فقه سیاست

مطالعات فقه سیاست

لزوم تشکیل حکومت دینی بر اساس آیه 13 شوری

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان
1 دکترای فقه روابط بین الملل، استاد سطوح عالی حوزه علمیه قم، معاون پژوهش مرکز فقهی ائمه اطهار
2 مدرس حوزه علمیه قم
چکیده
از مباحث آغازین و کلیدی دانش­های مرتبط با سیاست، مسأله ارتباط دین و سیاست است و سایر مسائل سیاسی ـ به‌ویژه نوع حکومت ـ از این مسأله متأثر است. منکرین ارتباط دین و سیاست، در حل معضلات و مسائل سیاسی دست به دامن عرف شده و سیاست­ را امری زمینی قلمداد می­کنند و در نتیجه، برای دین در تعیین نوع حکومت و منشأ حاکمیت، نقشی قائل نیستند. در مقابل، قائلین به پیوند دین و سیاست، سیاست را امری الهی و مقدس دانسته و در حل معضلات سیاسی دست به دامان شریعت می­شوند. این رویکرد، حکومت و منشأ حاکمیت را الهی و دینی می­داند.
مقاله حاضر قضاوت میان انگارة نفی رابطه دین و سیاست و به تبع، انکار حکومت دینی و انگارة تلازم دین و سیاست و به تبع، لزوم تشکیل حکومت دینی را، از منظر آیه 13 سورة شوری مطمح­نظر قرار داده، با روش تفسیری- اجتهادی، نشان می­دهد مراد از دین در این آیة شریف به امور شخصی و اَعمال عبادی فردی محدود نیست؛ بلکه گسترة شمول دین، تمام احکام فردی و اجتماعی است. بنابراین، حکومت دینی از دو منظر اثبات می­گردد؛ نخست، حکومت و ولایت الهی در قالبِ نفی طاغوت و اطاعت از برگزیدگان الهی با تکیه بر قانونِ شریعت، به‌عنوان یکی از دستورات دین؛ دوم، حکومت دینی مقدمة اجرای احکام و تکالیف فردی و اجتماعی مطرح در شریعت بوده، از باب مقدمة واجب، تشکیل حکومت دینی، تکلیف و وظیفه­ای شرعی خواهد بود.
کلیدواژه‌ها
موضوعات